Sanatçı: Oben Yılmaz | Eser: Cahim (Baskı)

Oben Yılmaz’ın çalışması bana ilk ulaştığında, ismiyle ilgili hiç bir fikrim yoktu. Buna karşın ilk bakışta kor ateş içinde yanan, siyah lekeyi stilize edilmiş bi akrep formuna benzettim. Çok sıcak, yanan bir tablo var karşımda.

Bir Kadın Figürü ve Yanmışlık

Bir kadın figürü olduğunu farketmem uzun sürmedi. Yanmış bir kadın figürü. Kül olmak üzere, kafasını göremiyorum. Kafa kısmının olmamasıyla ilgili fikir üretemiyorum.

• Acaba kişiyi gizleme amaçlı mı?
• Sanatçı kendinden bahsediyor, kendini anlatıyor aslında ama aynı zamanda gizlenmek istiyor olabilir.
• Ya da kendini ateşlerde yakan yaşanmışlığı saklamak amaçlı da kafayı yok etmiş olabilir.

Yanan kadın kim tam bir muamma. İzleyiciye bir ayna tutmuş. Belinden yukarıya doğru giden soru işareti şeklinde bi leke daha var. Soru işareti biraz daha kafa karıştırıyor. Ama fondaki renk kesinlikle ateş. Küçük kıvılcımları bile görebiliyorum. Kadın figürü yanmış. İmzasını attığı yer elinin ucu gibi görünüyor eğer öyleyse devamı bana fareyi anımsattı.

Cahim: Cehennemin Yedinci Kapısı

Tablonun adını öğrendikten sonra daha anlamlı gelmeye başladı herşey. Cahim (yanan kızgın ateş): Cehennemin yedinci kapısının adıymış. ”Kat kat yanan, alevi ve ısı derecesi yüksek ateş” anlamına geliyormuş. Bir kaç ayette ”tutuşturucu, yakıcı ateş” anlamında kullanılırmış.

“Küfreden ve ayetlerimizi yalanlayanlara gelince, işte onlar Cahim’in yaranıdırlar.”

Cehennemin yedinci kapısında bir kadın neden yanar? Yani ‘inanmıyorsan, karşı gelirsen yanarsın’ diyerek korkutup, insanları kendi etkisi altına almaya çalışan din karşısında, buna karşı çıkan kadın -herhangi bir kadın ya da sanatcı-, burada yanıyor. Tabiki ilk görüşte bunları düşünmek zor bi olasılık. Cahim’in ne olduğunu bilmeden, bu yorumu nasıl yapabiliriz ki. Ama öğrendikten sonra ne kadar derin anlamlar içerebileceğini anlayabiliyorsunuz.

Bilinçaltı ve Korku Kültürü

Tualin üzerinde merkeze oturtulmuş figürün arkasında derinleştirilmiş bi ateş var. Ateşe düşmeyeceğine göre -ki zira öyle olsaydı yanmış olmazdı- ateşten çıkmış bi kadın bize gösteriliyor. İçerik olarak bakıldığında eser karşısında herkes kendisini görebilir, hissedebilir.

• Tıpkı bi film gibi kendi acılarını izleyebilir.
• Yapacaklarını gözden geçirebilir, keşkelerini düşünebilir.
• Pişmanlık duyabilir hatta anlık karar bile verebilir.

Bu resim bilinçaltını yüzeye çıkartıyor. Dogmatik olan dinin, inancın karanlık yüzünü gösteriyor. Korku kültürüyle büyütülen toplumun bir yansıması. Gerçekten cehennem ateşini görmediğime göre, cehennemin var olup olmadığından şüphelerim olduğuna göre bu sadece bi hayal ürünü olabilir.

Sonuç: Sanata Subjektif Bir Bakış

Resim bana diyor ki; ”Bende çok şey gizli. Çok az ögeyle çok şey anlatıyorum ama ne anlattığım kişiye göre değişiyor. Çok genel bi konuyu özele indirgeyebiliyorum. Sen bana baktığında ne görüyorsan o sadece sana ait.”

Birçok resim izleyicinin yaptığı gibi ben de subjektif bakıyorum resme, filme, müziğe. Öyle yapabiliyorum çünkü ben izlediğim eseri eleştirerek bakmıyorum. Bana güzel olanı gösteriyorsa ben de keyfini çıkartıyorum.