Oben Yılmaz’ın bu çalışması, görsel göstergeler üzerinden toplumsal bir eleştiriyi ve insanın varoluşsal çelişkilerini merkezine alıyor. Resim, hem teknik detaylarıyla hem de barındırdığı derin yan anlamlarla izleyiciyi bir sorgulamaya davet ediyor.
Göstergebilimsel Yaklaşım
- GÖSTEREN (Düz Anlam): İnsan (kadın, çocuk), arka zeminde doku, ışık.
- GÖSTERİLEN (Yan Anlam): Koruma içgüdüsü, düşünme eylemi, toplumda kadının yeri.
Görsel Analiz: Merkezdeki Figür ve Teknik Detaylar
Resme ilk bakışta algılanan; bir kadın figürünün resmin merkezinde olduğu ve bu kadının bedeninde, sol yanında kalbin bulunduğu yerde kıyafetini sol koluyla tutarak gösterdiği sarıp sarmaladığı koruduğu çocuğu açıkça görülmektedir.
- Çocuk ve Düşünme Eylemi: Bebeğin ise kafası beyaz ve içi boş bir şekilde görülüyor ve sol elini kafasına getirerek düşünme eylemini gerçekleştirdiği hissediliyor.
- Işık ve Kontrast: İki figürde de siyah, beyaz kontur ve lekelerle zıtlıklar kullanılarak ifadenin güçlü ve anlaşılır şekilde aktarımı sağlanmıştır. Merkezdeki figürün arkasında ışık olması dikkati anne ve bebeğe çekiyor.
- Derinlik ve Doku: Arkada sarı, kahverenginin tonları ve siyah kullanılarak açıklı koyulu tonlarla bir doku oluşturulmuştur. Bu doku resme üç boyut etkisi vererek derinlik katmıştır; aynı zamanda doku kırışmış bir bez parçasını andırmaktadır.
- Gizli Detay: Resmi kıyafetin bitim yerinden ikiye bölen siyah bir alan bulunuyor. Bu alanda kadının ayağını görüyoruz ve ayak parmağının devamında imza görülüyor; çok dikkatli bakılmadığı takdirde ayağın bir parçası gibi algılanıyor.
İNSAN (KADIN): Analık ve Toplumsal Baskı
Kadınlara yüklenen en önemli toplumsal rol, analıktır. Kadınlar toplumsal olarak ‘’ev kadınlığı’’ ve ‘’analık’’ın uzantısı olan işlevleri yerine getirirler. Eğitimi önemsenmemiş, bir eş ve anne olarak düşünülmüştür.
- Gizlenme ve Siyah Örtü: Oben Yılmaz’ın çalışmasında da kadının siyahlarla örtülü bedeni ve kucağındaki çocuğa dikkat çekilmesi ile bir kadın olarak gizlenmek zorunda kaldığı, kadınlığın saklanılacak utanılacak bir şeymiş gibi ve toplumda sadece bir anne olarak var olmak zorundaymışçasına kapatıldığı vurgulanmış olabilir.
- Beyazın Masumiyeti: Kadının yüzünün ve bacağının beyaz olması ile bu anlayışın yanlış olduğunu ve bütün renkleri içerisinde barındıran beyaz renk ile kadının saflığının ve temizliğin simgesi olduğunu görebiliriz. Beyaz renk; asaleti, masumiyeti, istikrarı ve devamlılığı temsil eder.
- Siyahın Gücü: Siyah, hüznü ve yalnızlığı hatırlatabileceği gibi aynı zamanda gücü ve ağırbaşlılığı da temsil etmektedir. Bu yönüyle kadının yalnız başına güçlü ve ağır başlı bir anne olarak çocuğunu büyüttüğünü anlayabiliriz.
İNSAN (ÇOCUK): Bağımlılık ve Karşı Koyuş
Çocuk bakıma, korunmaya ve sevgiye muhtaçtır. Anne, resimde de olduğu gibi kalbinin hizasında onu kendi canının bir parçası olarak koruyup kollamaktadır.
- İkilemdeki Beden: Çocuğun bedeninin ve sağ kolunun siyah olması anneye olan bağımlılığı, onun düşüncelerinin etkisinde kaldığını sezdiriyor.
- Kendi Doğrularını Arayış: Yarısı siyah yarısı beyaz olan bedeni ile ikilemde kaldığını, kalıplaşmış düşünceler yerine kendi düşüncelerini, hayat tarzını oluşturmak istercesine karşı koymaya çalıştığı düşünülebilir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Kadın anadır, doğurgandır. Ancak tarih boyunca da kadın bu üstün özelliğine rağmen horlanmış, ezilmiş ve sömürülmüştür. Toplumsal olarak kadınlığını gizlemek ve sadece doğurganlığı ve anne olmasıyla toplumda varlığını sürdürmeye çalışmaktadır.
Gözlemim: Görsel iletinin; toplumsal baskıların insan hayatını kısıtladığını, toplumdaki kadının yerinin bilincine varılmadığını ve çocukların ailelerinin yolundan gitmek yerine kendilerini geliştirerek kendi doğrularıyla yaşamaları gerektiğini vurguladığı görülmektedir.
Share this content:
Yorum gönder